Vragen en antwoorden duurzaamheid

Algemeen

Wij ontvangen vaak dezelfde vragen over duurzaamheid. Wij hebben deze vragen en de bijbehorende antwoorden voor u verzameld. De vragen zijn verdeeld in verschillende categorieën.

1.1.Wat is het klimaatakkoord van Parijs?

Samen met bijna 200 andere landen, heeft Nederland ingestemd met een nieuw bindend klimaatakkoord van de Verenigde Naties (klimaatakkoord van Parijs). In dit klimaatakkoord is vastgelegd dat de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd moet worden teruggedrongen en de opwarming van de aarde moet worden beperkt tot maximaal 2 graden, met 1,5 graad als streefwaarde. Om dit doel te bereiken wordt ingezet op energiebesparing en gebruik van duurzame energiebronnen. Aardgas als fossiele brandstof is geen duurzame energiebron. In 2050 moet de energiehuishouding van Nederland nagenoeg CO2-vrij zijn. De belangrijkste gassen die de aarde opwarmen zijn koolstofdioxide (CO2), methaan en lachgas. Elk land neemt op zijn eigen manier maatregelen. Voor Nederland is afgesproken dat de eerste grote stap is de CO2-uitstoot in 2030 met 49 procent te verminderen ten opzichte van de uitstoot in 1990.

1.2. Het klimaatprobleem bestaat niet!

Er is brede overeenstemming in de wetenschap dat de deken van broeikasgassen in de atmosfeer dikker wordt en dat daardoor de aarde opwarmt. We zien dit ook gebeuren: de temperatuur op aarde is de afgelopen vijftig jaar met ongeveer twee-tiende graad per tien jaar gestegen. Overal op aarde zien we ook dat het weer verandert. In Nederland zien we bijvoorbeeld meer hittegolven, zwaardere regen- en hagelbuien en minder perioden van extreme kou. De hoofdoorzaak van de opwarming is de CO2 die vrijkomt bij het gebruik van olie, kolen en gas. Deze uitstoot moet in 2050 vrijwel naar nul. Dat betekent dat we ook moeten stoppen met het gebruik van aardgas voor de verwarming van woningen.

1.3. Wat zijn de aanleidingen om te stoppen met aardgas?

Nederland wil vanwege de volgende aanleidingen aardgasvrij worden:

  1. Klimaatakkoord van Parijs
  2. Nationale Energieagenda
  3. De aardgaswinning in Groningen veroorzaakt aardschokken waardoor woningen beschadigd raken en maatschappelijke onrust ontstaat. Terugdringing van de aardgaswinning in Groningen is daarom vereist.
  4. Geopolitieke situatie - Over ongeveer 20 jaar is het Nederlandse aardgas op en zijn we steeds meer aangewezen op import (nu nog vooral uit Noorwegen). Deze groeiende importafhankelijkheid is vanuit geopolitiek perspectief ongewenst, als dat aardgas geïmporteerd moet worden uit niet-bevriende of instabiele landen.
  5. Zevenaar wil op tijd beginnen en is daarom begin 2019 gestart met de weg naar een aardgasvrije gemeente.

1.4. Nederland wil zeker weer het braafste jongetje van de klas zijn?

Deze opmerking horen wij erg vaak, maar is onjuist. Niet alleen Nederland moet hard aan de slag om klimaatverandering tegen te gaan. Maar liefst 192 landen doen mee met het klimaatakkoord van Parijs en alle landen in Europa hebben toegezegd om in 2050 bijna geen CO2 meer uit te stoten. In vrijwel alle landen wordt nu nieuw beleid gemaakt, zelfs in veel staten binnen de V.S.

Daarnaast bepaalt de situatie ook wat nodig is. Nederland stookt op aardgas, Duitsland nog voor een deel op stookolie. In vergelijking met stookolie kun je met aardgas al een CO2 reductie behalen. De uitgangsituatie is dus anders en daarmee dus ook de maatregelen. In Denemarken worden hele grote gebieden nu aangesloten op warmtenetten en daar gaat het veel sneller met de warmtetransitie.

Voor de duurzame energieopwekking is Nederland al vele jaren een van de slechtst presterende landen. Andere landen werken bijvoorbeeld ook aan oplossingen in de luchtvaartindustrie. Daarnaast worden meer alternatieven voor vliegen (trein) aangeboden.

1.5. Wat is de Warmtevisie?

Nederland heeft met het ondertekenen van het Klimaatakkoord van Parijs beloofd de uitstoot van CO2 te reduceren. Een grote opgave voor ons land en daarmee ook voor Zevenaar. Zevenaar wil in 2040 energieneutraal, waaronder aardgasvrij, zijn. De gemeente heeft daarom de afgelopen maanden gewerkt aan de eerste stap richting een aardgasvrij Zevenaar. Zo is een concept-warmtevisie opgesteld die aangeeft wat de opgave is en hoe we dit in samenwerking met inwoners, bedrijven, maatschappelijke instellingen, woningcorporaties en de netbeheerder willen realiseren. De Warmtevisie is op dit moment nog in concept.

1.6. Hoeveel aardgas gebruiken we eigenlijk?

In Zevenaar wordt circa 26 miljoen kuub aardgas per jaar gebruikt door woningen, waarvan een groot deel gebruikt wordt voor de verwarming van woningen. De industrie verbruikt circa 47 miljoen kuub aardgas, waarvan een groot deel voor rekening komt van de vier steenfabrieken. Ook de industrie gaat van het aardgas af en de grote grootverbruikers hebben van uit het Rijk al een brief gehad dat ze van het aardgas af moeten. Plannen hiervoor worden voorbereid.

1.7. Aardgas is toch juist heel duurzaam?

Van alle fossiele brandstoffen; kolen, olie en aardgas, is aardgas de meest duurzame. Maar daarmee is het geen duurzame brandstof. Het is de fossiele brandstof met de minste CO2-uitstoot, maar het draagt nog steeds bij aan klimaatverandering en dat is een van de hoofdaanleidingen om te stoppen.

1.8. Waarom moeten wij dit doen terwijl andere landen grotere vervuilers zijn?

Net als 194 andere landen heeft Nederland het klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Alle landen moeten dus hard aan de slag om de CO₂-uitstoot naar nul te verlagen en zo de temperatuurstijging ruim onder de twee graden te houden. Dit betekent dat, net als Nederland, ook alle andere Europese landen en grote vervuilers als China, de Verenigde Staten en India voor een grote opgave staan. Elk land neemt op zijn eigen manier de maatregelen en het type maatregelen is ook afhankelijk van de huidige situatie. Daarom is het niet altijd goed te vergelijken met de situatie in Nederland.

1.9. Waarom moet de inwoner het oplossen en niet de industrie?

Inwoners hoeven het zeker niet alleen op te lossen. Om de klimaatdoelen van Parijs te halen moet iedereen meedoen, ook de industrie. De CO₂-uitstoot moet in alle sectoren teruggebracht worden tot nul. De grootste bijdragen moeten de komende jaren komen van de elektriciteitssector, de mobiliteitssector, de landbouwsector en de industrie. Maar we moeten nu ook starten met de woningen, omdat we die dertig jaar die we nog hebben om in alle wijken te stoppen met aardgas, hard nodig hebben.

1.10. Moet ik meedoen?

Aardgasvrij doen we samen. Samen met je buren, je wijk, Zevenaar en de rest van Nederland. Dat gebeurt wijk voor wijk, omdat er niet alleen maatregelen nodig zijn in de woning, maar meestal ook in de infrastructuur. Het kan gaan om de verwijdering van het gasnet, de aanleg van een warmtenet of de verzwaring van het elektriciteitsnet. Uiteindelijk worden alle wijken aardgasvrij, dus ook uw wijk en woning.

Het kan zijn dat de gemeente de komende jaren nog geen concrete plannen heeft voor uw wijk. Er wordt dan niet van u verwacht dat u zelf aan de slag gaat al kan dat natuurlijk wel door bijvoorbeeld te isoleren. Al zijn eigen bewonersinitiatieven, gericht op isolatiemaatregelen of het maken van een gezamenlijk plan wel een goede eerste stap in het proces naar aardgasvrij.

1.11. Ik wil niet! Wat gebeurt er als ik weiger mee te werken?

Meewerken aan een alternatief is op dit moment nog vrijwillig, iedereen (met uitzondering van nieuwbouw) heeft nog recht op een gasaansluiting. Dit betekent dat geen enkele gemeente op dit moment uw gas verplicht kan afsluiten. Dit gaat de komende jaren veranderen. Over een aantal jaren kan de gemeenteraad een besluit nemen om een wijk van het gas af te sluiten als er sprake is van een goed alternatief. Nu meewerken kan daarom aantrekkelijk zijn. Op dit moment kunt u invloed hebben op de keuze en het tempo waarin het hele proces bij u in de buurt verloopt.

1.12. Waar kan ik protest aantekenen?

U kunt uw mening geven via aardgasvrij@zevenaar.nl. Daar worden zorgen verzameld en bekeken, er wordt gekeken wat eraan gedaan kan worden. Ook kunt u daar uw vragen over het proces en tips kwijt. We weten dat er nog veel zaken onduidelijk zijn en ondanks die onzekerheid willen we toch alvast van start. Ook om juist deze onzekerheden op te lossen. U kunt met praktische vragen over warmte etc. terecht bij het Liemers Energieloket via www.liemersenergieloket.nl of (085) 303 06 70. Daarnaast vindt u meer informatie op de website van Milieu Centraal. Deze website bevat naast informatie ook tests en tools met advies op maat. Bovendien kunt u informatie vinden via de landelijke campagne 'Iedereen doet wat'.

1.13. Wat is het doel van de Nationale Energieagenda?

Doel van de nationale Energieagenda is om in 2050 de CO2-uitstoot tot bijna 0 te hebben teruggebracht. Onderdeel van de agenda is het terugdringen van aardgasgebruik als fossiele brandstof door het stimuleren van duurzaam opgewekte elektriciteit, warmte en energiebesparing.

1.14. Waar komt aardgas in Nederland vandaan?

In de Nederlandse bodem zit aardgas. Bijvoorbeeld in het Groningse Slochteren. Daar werd in 1959 de grootste gasbel van Nederland gevonden. De aardgaswinning in Groningen veroorzaakt aardschokken waardoor woningen beschadigd raken en maatschappelijke onrust ontstaat. Er wordt dan ook steeds minder aardgas uit de grond gehaald. Het kabinet wil dat de gaswinning in Groningen in 2030 stilgelegd is. Daarmee wordt ons land afhankelijk van buitenlands aardgas. Nederland wil niet afhankelijk worden van de import van aardgas uit landen als Rusland.

1.15. Hoe lang gaan gasleidingen mee?

Het gasnet ligt er in zolang het goed is. De ervaring leert dat een gasnet lang mee kan gaan, onder normale omstandigheden wel zo’n 50 jaar.

1.16. Is Liander verplicht om gebouwen in nieuwe wijken aan te sluiten op aardgas?

Liander is sinds 2019 niet meer verplicht om nieuwe woningen aan te sluiten op aardgas. Sinds de Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET) is dit veranderd. Deze wet vormt de basis voor het verbod op aardgas in nieuwbouw. De Tweede Kamer heeft via een amendement op het wetsvoorstel Voortgang Energietransitie (Wetsvoorstel VET) de gasaansluitplicht voor kleingebruikers bij nieuwbouw geschrapt. De wetgeving biedt wel ruimte aan het college van B&W om bij zwaarwegende redenen van algemeen belang uitzonderingen te maken en toch in een gasaansluiting te voorzien ("Nee, tenzij").

1.17. Als lokale partijen beslissen dat een aardgasnet in een wijk niet meer nodig is, wie betaalt dan de kosten voor het verwijderen?

Liander draagt de kosten voor het verwijderen van de aardgasleidingen, maar ook de kosten voor het vervroegd afschrijven als deze leidingen nog een resterende economische waarde hebben. Deze kosten komen uiteindelijke terug in de tarieven voor alle klanten van Liander die nog wel op het aardgasnet zijn aangesloten. De kosten voor het afsluiten van de aardgasleiding worden gedragen door de aanvrager.

1.18. Er is wereldwijd nog voldoende gas!

Wereldwijd is er nog genoeg aardgas beschikbaar om tientallen en mogelijk honderden jaren door te stoken. De oneindigheid van aardgas is niet de reden om te niet stoppen. De belangrijkste reden is klimaatverandering.

In Nederland is er nog een tweede reden. Vanwege de aardbevingen in Groningen moeten we snel stoppen met het winnen van aardgas. Dat betekent dat we afhankelijk worden van gas uit het buitenland, met name Rusland. Dat is geen aantrekkelijk perspectief. Daarnaast kan gas uit het buitenland vaak niet direct door onze huidige installaties gebruikt worden vanwege een andere waarde. Dit zou daarom investering vragen om buitenlands gas te gebruiken.

1.19. Dit kunnen we ouderen toch niet aandoen?!

In Zevenaar trekken we ca. 2 jaar uit voor het proces om te bepalen wat het meest wenselijke alternatief en tijdspad is. In de regel is circa 10 jaar aangehouden voor het doorvoeren van maatregelen, zodat alle bewoners ook de tijd hebben om de maatregelen daadwerkelijk te nemen.

1.20. Wat gebeurt er met vliegtuigen, hun uitstoot is toch vele malen hoger?

Vliegtuigverkeer zorgt wereldwijd voor ongeveer 3% van de totale uitstoot van CO2 (en het dubbele daarvan als we naar alle broeikasgassen kijken). Dit aandeel groeit snel. Bij het Klimaatakkoord van Parijs bleven scheep- en luchtvaart buiten schot. Dat is natuurlijk een probleem. Nederland kan er als land alleen weinig aan doen. Er is nieuwe wereldwijde wetgeving nodig om ervoor te zorgen dat vliegverkeer wordt aangepakt. Uiteindelijk moet de CO2-uitstoot in alle sectoren teruggebracht worden tot nul.

1.21. Waarom is hier wel geld voor, terwijl er al jaren niets aan andere zaken - zoals speeltuinen, groenvoorziening, burenoverlast - wordt gedaan?

Het is uiteraard vervelend als u ontevreden bent over uw omgeving. Daarom wordt gewerkt aan een Wijk van de toekomst. De Wijk van de Toekomst richt zich op de stapsgewijze afkoppeling van het aardgas én de opbouw van een nieuwe basis voor warmtevoorziening. Daarmee maakt een Wijk van de Toekomst zich klaar voor de toekomst en wordt een wijk een plek waar mensen prettig wonen en werken, zowel betaalbaar als veilig en aardgasvrij, geschikt voor jong en oud, zonder wateroverlast of hittestress en mét duurzaam vervoer. Meer informatie kunt u lezen via www.wijkvandetoekomst.nu

1.22. Hoe zeker is dit? Heb ik over 10 jaar nog wel warmte?

Er is brede politieke overeenstemming dat we tussen nu en 2050 moeten stoppen met aardgas voor de verwarming van onze woningen en dat dit wijk voor wijk moet gebeuren. Gelukkig zijn er genoeg duurzame alternatieven voor verwarmen en warm water. Denk hierbij aan elektrische oplossingen (warmtepompen), warmtenetten (stadsverwarming, WKO) en groen gas. Welke oplossing het best toepasbaar is, wordt op wijk/dorpniveau bepaald en is afhankelijk van de woning en de beschikbare duurzame bronnen. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente om samen met alle bewoners een goed alternatief te vinden. U hoeft zich in ieder geval geen zorgen te maken dat u ineens in de kou komt te zitten.

1.23. Wordt mijn huis meer waard als het aardgasvrij is?

Wonen zonder aardgas betekent vaak dat extra isolatiemaatregelen moeten worden genomen. Een goed geïsoleerd huis is meer waard. Voor toekomstige kopers is het fijn om te weten dat de woning al aardgasvrij is en dat geen verbouwing meer hoeft plaats te vinden.

1.24. Heb ik dan geen gasrekening meer?

Als u wordt aangesloten op een warmtenet, of wanneer uw huis all-electric wordt, dan bent u volledig onafhankelijk van aardgas. U heeft dan ook geen gasrekening meer. Met een warmtenet krijgt u wel een rekening voor de warmte. Deze rekening wordt berekend door de hoeveelheid warm water dat uw huis binnenkomt, te meten. Hoe hoog deze rekening is, is afhankelijk van de hoeveelheid warmte die uw huishouden gebruikt. Omdat bij warmtelevering sprake is van een monopolie, ziet de overheid erop toe dat de kosten voor de eindverbruiker niet hoger zijn dan bij het gebruik van aardgas, dit heet het ‘niet meer dan anders principe’.

Woningen die overstappen op elektrische oplossingen zoals een warmtepomp en inductie, krijgen uiteraard wel te maken met een hogere elektriciteitsrekening. Kiest u voor een hybride warmtepomp als (tussen)oplossing, dan heeft u nog wel een (lage) gasrekening vanwege de momenten dat de gasgestookte ketel moet bijstoken. En woningen die groen gas gebruiken behouden uiteraard een gasrekening.

1.25. Kan de gemeente uitleggen wat er in mijn woning moet veranderen?

De gemeente wil in overleg met u uitzoeken welke alternatieven voor aardgas het beste zijn. Dat kan bijvoorbeeld een warmtenet zijn met een duurzame warmtebron of een volledige elektrische oplossing met een warmtepomp. Afhankelijk van de gekozen nieuwe manier om het water en de woning te verwarmen, zijn aanpassingen nodig zoals het goed isoleren van de woning. Een energieadviseur moet woning voor woning bekijken wat nodig is en een advies hierover uitbrengen. De adviezen van woningen die veel op elkaar lijken zullen voor een groot deel hetzelfde zijn.

1.26. Hoe gaat de gemeente ervoor zorgen dat ze in het jaar 2040 aardgasvrij is?

Landelijk is afgesproken dat iedere gemeente uiterlijk eind 2021 transitievisie warmte heeft gemaakt, waarin is vastgelegd wanneer welke wijk aan de beurt is. Het is de bedoeling dat de gemeente samen met bewoners, woningcorporaties, de netwerkbeheerder en mogelijk andere partijen een plan maakt voor een andere warmtevoorziening. Eventueel kan dit onderdeel zijn van een breder plan om de wijk op te knappen. Dit plan kan vervolgens in samenwerking met alle partijen worden uitgevoerd.

1.27. Hoe bereidt de gemeente haar inwoners voor op de plannen voor aardgasvrij wonen?

A: De gemeente Zevenaar gaat breed informeren over hoe het proces en wanneer welke wijk (ongeveer) aan de beurt is. Daarnaast communiceert de gemeente nu al wat bewoners zelf kunnen doen. In het wijkproces wordt ingezoomd op woningniveau en welke maatregelen getroffen moeten worden en wat het dan daadwerkelijk gaat kosten. Daar waar subsidiemogelijkheden of andere ondersteuning mogelijk is, hoort u dit van de gemeente. Uiteindelijk moeten we als gemeente, netwerkbeheerder, woningbouwcorporaties, bedrijven en inwoners gezamenlijk werken om van het gas af te gaan. Bij elke wijk/dorp starten we met het organiseren van een informatiebijeenkomst in iedere wijk die in transitie gaat. Er wordt een groep inwoners gevormd die als spreekbuis voor de wijk/het dorp optreden en mee willen denken over het aardgasvrij maken.

1.28. Moeten de bedrijven ook meedoen?

Ja! We gaan in Zevenaar aardgasvrij wonen en werken. Bedrijven die in woonwijken zitten worden benaderd in het wijkproces. Voor de bedrijventerreinen komt een apart proces om hen aardgasvrij te maken. De hele zware industrie wordt al direct benaderd door het Rijk. Dus bedrijven gaan zeker ook van het gas af.

1.29. Waarom wil de gemeente al in 2040 aardgasvrij zijn?

Zevenaar is ambitieus en wil graag snel mee in deze nieuwe manier van wonen en werken.

1.30. Wat gebeurt er bij andere gemeenten in Nederland?

Dat we moeten stoppen met aardgas voor de verwarming van woningen geldt voor alle gemeenten. Iedere gemeente moet in 2021 weten wanneer ze met welke wijk aan de slag gaan en welke duurzame alternatieven voor aardgas mogelijk zijn. Op de website www.hierverwarmt.nl kunt u terugvinden wat andere gemeenten doen.

1.31. Mogen wij als bewoners meebeslissen over de oplossing?

Ja, per wijk /dorp worden er groepen gevormd van inwoners die over het onderwerp mee willen denken.

1.32. Waarom heeft de gemeente deze keuze voor onze buurt gemaakt?

We starten in Angerlo omdat de riolering toe is aan vervanging. Dit is een praktisch en financieel interessant moment om naar een nieuwe warmtevoorziening te kijken. Graafwerkzaamheden zijn duur, en daarom is het vervangen van het gasnet, als de grond toch open is, qua kosten interessant.

Daarnaast zijn er voordelen voor bewoners die als eerste van het gas af gaan:

  • Iedereen komt aan de beurt, maar als je als eerste gaat, ben je er snel vanaf;
  • De bewoners van de buurt zijn koplopers binnen de gemeente;
  • Veel woningen worden flink gerenoveerd en kunnen weer een aantal jaar vooruit;
  • Je woning kan meer waard worden;
  • U krijgt een meer comfortabele woning, die beter op temperatuur blijft.

1.33. Waarom hebben jullie deze keuze voor ons gemaakt?

De gemeente Zevenaar vindt het klimaatprobleem een belangrijk probleem. De aanpak tot het aardgasvrij maken komt vanuit het Gelderse Energie Akkoord "Wijk van de Toekomst". De keuze om te starten van het proces is gemaakt. De keuze van de maatregelen bepalen we voor een groot deel samen in de wijkprocessen. Daarnaast is in Angerlo de riolering aan vervanging toe.

1.34. Wie wordt mijn energieleverancier?

Heb ik daar nog wat in te kiezen? De energieleverancier voor elektriciteit kunt u zelf kiezen. Als sprake is van een warmtenet valt er voor het warmtedeel minder te kiezen en bent u gebonden aan die leverancier. Waarbij is wettelijk geregeld dat u niet teveel betaalt.

1.35. Ik wil graag samenwerken met anderen. Wie in mijn buurt (energiecoöperatie of initiatief) kan ik benaderen?

In een groeiend aantal wijken/dorpen kiezen bewoners ervoor om zelf het voortouw te nemen en samen (met de gemeente) aan de slag te gaan. Door samen te werken is het makkelijker om de kosten lager te houden en andere buren mee te laten doen. De gemeente Zevenaar kan hierbij helpen.

Voor bewonersinitiatieven bestaat een landelijke ondersteuningsstructuur, waarin HIER, Buurkracht, de provinciale Milieufederaties, de energiecoöperaties en de energieloketten samenwerken. Bewoners kunnen deze partijen benaderen via de website www.hierverwarmt.nl.

In meerdere gemeenten is het mogelijk om contact op te nemen met het lokale duurzame energie-initiatief of de energiecoöperatie. Deze zijn te vinden onderaan iedere gemeentepagina op HIER verwarmt of via de website HIER opgewekt. Energie-initiatieven hebben vaak ervaring met gezamenlijke inkoopacties, ze kunnen ondersteunen bij de wijkaanpak en hebben contact met de regionale ondersteuningsstructuur.

1.36. Ik ga binnenkort verhuizen. Waar moet ik op letten?

Een verhuizing is een goed moment om te investeren in energiebesparende maatregelen, zeker als u gaat verbouwen. Kijk allereerst naar de wijk waar u gaat wonen. Vraag bij de gemeente of er al plannen zijn om uw wijk van het gas af te halen en aan welke oplossing wordt gedacht. Op deze manier kunt u uw huis klaarmaken voor aardgasvrij. Verschillende hypotheekverstrekkers bieden de mogelijkheid om verduurzaming mee te financieren in de hypotheek. Kies bij de aanschaf van een nieuwe keuken voor inductie.