Important message

Het gemeentehuis is geopend van maandag t/m donderdag 8.30-17.00 uur en op vrijdag 8.30-12.30 uur. Op de pagina Coronavirus vindt u alle corona-informatie, o.a. over de gemeentelijke dienstverlening.

Nieuwjaarstoespraak 2020 burgemeester Van Riswijk

7 januari 2020

De nieuwjaarsspeech van burgemeester Lucien van Riswijk kunt u hier terugkijken of hieronder lezen.


6 januari 2020

Dames en heren,

Van harte welkom in het gemeentehuis van Zevenaar. “Dat zit toch hiernaast?”, zie ik sommigen van u denken. Maar niks is minder waar. Alle bewoners van deze bijzondere cultuurhal mogen dit gebouw zien als hun eigen huis. Voor mij begint dat al zo te voelen en ik hoop dat u dat gevoel de komende tijd met mij gaat delen.

Voor een aantal van u zal het een weerzien zijn. Misschien werkte u ooit bij of voor de Turmac, zoals veel inwoners van de Liemers deden. Misschien zelfs wel in deze ruimte. Ik hoor graag uw verhalen. Samen met dit gebouw zijn die verhalen namelijk onderdeel van ons lokale cultureel erfgoed.

Bij de voorbereiding van mijn toespraak voor vanavond, bladerde ik door wat oude foto’s van de fabriek. En ik vond er één die mij zo inspireerde, dat ik hem vanavond met u deel. Het mooie van oude fabrieksfoto’s is namelijk dat er veel op te zien is. Tenminste, als je bereid bent om iets verder te kijken. Want ook hier geldt: wie verder kijkt ziet meer!

Ik neem u mee.

Oude foto fabriekshal Turmac

De spiegel

In een spiegel zie je jezelf. En daarom begin ik met mijn ervaringen in mijn eerste jaar als burgemeester van uw mooie gemeente. Het was een gevuld jaar. Niet alleen omdat het zo nu en dan spannend was op het gemeentehuis, maar ook omdat ik vorig jaar beloofde om aanwezig te zijn tijdens de momenten die er voor u toe doen. En dat heb ik geweten. Het is teveel om op te noemen. Toch ik noem enkele hoogtepunten. Zo was ik te gast bij bijna alle schuttersfeesten en concoursen en zag koningen en koninginnen vol vreugde de vogel aan gort schieten. Het is nog maar de vraag of ik dit jaar weer word uitgenodigd, omdat ikzelf ook twee keer met de prijzen ging lopen…

De pronkzittingen van de carnavalsverenigingen waren als vanouds een feest van creativiteit en herkenning. Waarbij de burgemeester natuurlijk op de hak werd genomen. Daar kan ik natuurlijk heel goed tegen. Maar de wethouders ook, dus mocht u nog aan het schrijven zijn…
Ik bezocht bijna 20 bruidsparen die 60 of zelfs 65 jaar getrouwd zijn, concerten van harmonieën en koren en ik opende mooie nieuwe bedrijven. Vooral van vrouwelijke ondernemers overigens. Ik weet nog niet hoe dat komt…

Vanochtend nog mocht ik bij een van onze toonaangevende maakbedrijven in Giesbeek de minister van planning van het Afrikaanse Benin welkom heten. Vaak realiseren we ons onvoldoende welke wereldspelers we binnen onze gemeente hebben.

De bezoeken en de vele gesprekken die ik met iedereen voerde, waren voor mij stuk voor stuk ongelofelijk waardevol. Waardevol, omdat ik de gemeente zo nog beter leer kennen. Waardevol, omdat ik telkens weer met inwoners in gesprek mocht zijn die trots zijn op het gebied waarin ze wonen en werken. En waardevol, omdat ik me nu meer dan ooit realiseer hoe verweven mijn eigen geschiedenis is met de geschiedenis van al die mensen die ik ontmoette. Het was soms een ‘trip down memory lane’. Dank aan iedereen voor die waardevolle momenten.

De wenteltrap

Zo duidelijk als ons gezamenlijke verleden is, zo onzeker lijkt onze gezamenlijke toekomst. Daar staat voor mij de wenteltrap op deze foto symbool voor. Waar deze wenteltrap naar toe gaat, is op deze prent niet helemaal duidelijk. De optimisten (ongeveer de helft van deze zaal) denken dat hij omhoog voert, de pessimisten (de andere helft) verwachten dat hij naar beneden voert.

Daar is op zich natuurlijk niks mis mee: integendeel, het is juist een van de waarden van ons land dat we daar verschillend over mogen denken. Niet voor niets vieren we dit jaar dat het 75 jaar geleden is dat we die vrijheid om ergens iets van te vinden en je mening daarover te uiten weer terugkregen. Maar het is wel nodig - sterker nog, het verplicht ons - om daarover het gesprek met elkaar te voeren. Als gemeente moeten we daar namelijk ons beleid op afstemmen. Als het gaat om de hardware lijken we dat wel te kunnen. Omdat we verwachten dat de A12 wordt verbreed en de  A15 wordt doorgetrokken, passen we nu bijvoorbeeld al onze eigen wegen aan. Maar hoe werkt dat bij de software: hoe ziet een dorp er uit dat sterk vergrijst en hoe maken we dat toekomstbestendig? En, een ander voorbeeld, welk soort werknemers is er straks nodig in onze bedrijven en hoe zorgen we er nu al voor dat ze er straks ook zijn? Ik hoop dat we dit jaar voldoende momenten zullen vinden om daar met elkaar over te spreken.

De deur

En dat brengt me bij de deur. Daar zal iedereen het met mij eens zijn. Je kunt erdoor naar binnen en je kunt erdoor naar buiten. In het afgelopen jaar kwam een groot aantal inwoners bij mij op het tweewekelijkse spreekuur. Dat waren niet altijd mijn meest vrolijke momenten. Het waren wel de momenten waarop duidelijk werd hoe goedbedoelde acties op ons gemeentehuis soms verkeerd uitpakten voor onze inwoners. Of de momenten waarop in het persoonlijke gesprek mensen hun problemen met mij deelden. Soms kon ik het probleem oplossen. Soms ook was luisteren genoeg. En soms is het antwoord ook gewoon ‘nee’, omdat ook ik gebonden ben aan wetten en regels. Voldoende reden om er ook in 2020 mee door te gaan. U bent dus uitgenodigd om naar binnen te komen. Maar we voegen er wel wat aan toe. Samen met telkens minimaal één van de wethouders ga ik ook iedere maand op bezoek in één van onze kernen. Twaalf maanden, twaalf kernen. Van A tot Z van Angerlo tot Zevenaar. Om te kijken, om te luisteren en om in gesprek te gaan over de zaken die onze inwoners bezighouden.

Opgestapelde dozen

Het is wel erg vol in deze fabriekshal, vindt u ook niet? Zo voelde het in ons gemeentehuis vorig jaar ook wel een beetje. We vierden op 1 januari onze tweede verjaardag als nieuwe gemeente en dat houdt ook in dat de herindeling dan afgerond moet zijn. Alle regelingen, verordeningen hielden we de afgelopen twee jaar tegen het licht: ook hier van A tot Z, van afvalinzameling tot zondagssluiting. Soms kozen we voor de beste van de twee en soms maakten we hele nieuwe keuzes. En dat deden we naast al die zaken die sowieso al op het gemeentelijke bord liggen. Tijdens de verbouwing moest onze verkoop gewoon doorgaan. Maar soms moesten we tijdens de verkoop de verbouwing voorrang geven. En dan gaan er dingen mis. Meestal konden we onze fouten herstellen, maar dat lukt jammer genoeg niet altijd. We leren er wel van en spreken dat tegen elkaar uit. Net als vroeger tijdens mijn avondgebedje: “ ik deed ook wel eens domme dingen, morgen wil ik groter zijn”. Dat laatste is gelukt, al is op enig moment mijn lengte wel bij 1.78 meter blijven steken.

Ik dank iedereen die het afgelopen jaar zijn beste beentje voorzette. De leden van de raad, die een intensief en vol programma hadden (er waren weken dat ik ze vaker en langer zag dan mijn eigen vrouw en kinderen), de wethouders (al was het alleen maar omdat ze aan mij moesten wennen) en onze medewerkers die zich dagelijks inzetten om onze wensen om te zetten naar concrete acties.

Zwaailicht

Je bent burgemeester of je bent het niet. Gevaar ligt altijd op de loer. En vaak dichterbij dan je denkt. Toen ik dit jaar aandacht vroeg voor ondermijning, kreeg ik  eerst veel opmerkingen met als ondertoon: zal wel iets zijn dat hij uit Druten meeneemt, dicht bij Brabant, dat valt hier toch wel mee? Maar nog nooit was er een jaar waarin zoveel hennepkwekerijen en XTC-labs werden opgerold en woningen werden gesloten. In uw eigen dorp, in mooie nieuwe wijken in onze stad. Levensgevaarlijke situaties met busjes vol chemicaliën, gedumpte vaten die vanaf de dijk in Lathum tegen de woning rolden. Sta het niet toe, meld het, help de politie: in het belang van uzelf en uw kinderen. En stel in uw eigen gezin of vereniging ook eens de vraag of iedereen wel weet tot welke criminele activiteiten het gebruik van die pilletjes leidt.

Gelukkig weet ik mij in de strijd tegen ondermijning gesteund door onze politie en brandweer en trekken we in de Liemers gezamenlijk op. Ondanks een groot tekort aan agenten, maakte ons politieteam ook het afgelopen jaar op cruciale momenten weer het verschil. En ook onze brandweermannen en -vrouwen stonden weer met grote regelmaat voor ons klaar. Volgt u onze korpsen al op bijvoorbeeld Facebook? Het laat u zien dat de vrijwilligers veel, heel veel meer, doen dan het blussen van een brand. Niet voor niets mocht ik er in december meer dan 20 namens de koning onderscheiden.

Kunst

Een Turmac-hal zonder kunst is als een nieuwjaarsreceptie zonder toespraak. Kunst maakte deze fabriek bijzonder en dat bijzondere gaat u straks ook weer terugzien als deze hal helemaal klaar is. Ik vrees dat dit schilderij er niet zal hangen. Zoals u weet is de collectie grotendeels verkocht, maar het zou hier wel passen. Het toont voor mij namelijk de veelkleurigheid van onze gemeente en dan vooral van onze inwoners. Ruim dertig nieuwe Nederlanders mocht ik het afgelopen jaar welkom heten in onze gemeente.
Omdat ik daarbij op bezoek ga voor het feestelijke moment dompelde ik dertig keer onder in een voor mij vreemde cultuur. Hun gastvrijheid, hun doorzettingsvermogen en hun dankbaarheid aan de Nederlandse samenleving blijven bij mij na ieder bezoek hangen. 

Veelkleurig is ook onze jeugd. Het is fantastisch te zien hoe onze jongeren zich ontplooien, mede dankzij het goede werk dat de leraren en leraressen in het basis- en voortgezet onderwijs doen. Het zijn de jongens en meisjes die straks in onze gemeente ons stokje gaan overnemen. Het is daarbij wel goed om ze alvast kennis te laten maken met politiek en besturen. Daarom starten we in het voorjaar het project ‘Democracity’ op de basisscholen en ga ik binnenkort op zoek naar de eerste Zevenaarse kinderburgemeester.

Verliefd stel

Ziet u het ook? Rechts onderin de foto zit iemand te niksen. Ik heb dat onderdeel van de foto lang bestudeerd. Het kan een stagiair zijn, of een baas (niet dat ik zeg dat bazen niksen…) maar ik ben tot de conclusie gekomen dat het een verliefde collega is. Gelet op de statistieken zou dat maar zo kunnen, want er zijn heel wat Turmac-huwelijken tot stand gekomen. Behalve deze twee personen is er volgens mij maar één die daar uitsluitsel over kan geven. Iemand die in de afgelopen decennia een groot deel van de inwoners van onze gemeente in de echt verbond. De teller staat op 190! U kent haar allemaal. Sterker nog ik durf te beweren dat ze ook een deel van u heeft getrouwd: Ria Bloemberg. Ria begon als trouwambtenaar in de voormalige gemeente Angerlo en zette haar werk voort na de herindeling. Enkele maanden geleden bezocht ik haar en zag ik de imposante rij met ordners waarin de verslagen van de gesprekjes met de bruidsparen en de toespraken waren bewaard. En Ria vervulde haar ambt vol verve! Zelfs in het Engels als dat moest. Alleen voor haar maakte de gemeenteraad van Zevenaar een uitzondering door haar toe te staan om ook na haar 70ste verjaardag nog huwelijken te mogen voltrekken en dat deed ze dan ook nog jaren. Nu Ria heeft besloten te stoppen, wil ik haar namens het gemeentebestuur en vast ook namens al die getrouwde stellen in onze gemeente heel hartelijk danken voor haar inzet.

Pot lijm

Een grote pot met lijm. Dat moet het volgens mij zijn. In mijn eerste huis woonden namelijk Turmac-mensen die het behang ermee hadden geplakt. Dagenlang hebben we moeten krabben om het eraf te krijgen. Niet zomaar lijm dus, maar hele stevige lijm.

En lijm heeft net als cement een hele goede eigenschap: het kan dingen verbinden. Wat het niet kan, is dan ook gelijk duidelijk. Lijm verbindt dingen, geen mensen. Mensen verbinden mensen. En sommige mensen kunnen dat beter dan anderen. Sommige mensen kunnen dat als de beste en dat doen ze dan meestal ook nog volledig vrijwillig. Het zijn onze dorpsdoeners, of stadssupporters. Personen die door hun inzet van een samenleving van individuen een gemeenschap maken. We hebben er duizenden in onze gemeente. Maar vandaag, aan het einde van mijn toespraak zet ik er één in de spotlights.

Ter nagedachtenis aan oud-wethouder Jan Berens werd in Zevenaar jaren geleden de Jan Berens Vrijwilligersprijs uitgereikt. Rijnwaarden kende jaarlijks de titel Schout toe. Het is een grote eer dat ik vandaag de eerste vrijwilligersprijs nieuwe stijl mag uitreiken. In lijn met de eerdere vrijwilligersprijzen heeft ook hier een comité gezorgd voor de scouting en selectie. Ik ben blij dat ik de keuze uit al die vrijwilligers niet heb hoeven maken. En daarom dank ik Pablo van Dick, Nan Hoesté, Carlo Bouwman, Frank Godschalk en Toos Looman voor hun werkzaamheden.

De vrijwilliger van het jaar 2020 is een alleskunner en beschikt over een tomeloze energie. Ze staat midden in de samenleving en wordt gezien als een pareltje en verbinder. Daarnaast is ze lief en vriendelijk en weet daardoor mensen echt in beweging te zetten. Ze is coördinator van het project Weduwen en Weduwnaars en werkt mee aan de open tafel. Samen met een cliënt heeft ze het project MET ELKAAR (tegen eenzaamheid) opgezet. Op feestdagen, bij uitstek dagen die veel mensen alleen moeten zien door te brengen, legt ze bezoekjes af. En of dat alles nog niet genoeg is, geeft ze vanuit haar rijke ervaring voorlichting aan professionals.

Haar naam is Nora Hofma-de Jager en ze komt uit Babberich.